سدد و امراض سوداوى به غايت نافع است و بهترين مسهلات است : گل سرخ و سناء مكى ، هر يك ده مثقال ؛ بنفشه ، بيست مثقال ؛ تربد سفيد ، غاريقون و افسنتين رومى ، از هر يك پنج مثقال ؛ تخم كشوث ، اسطوخودوس و مصطكى ، هر يك سه مثقال ؛ سنبل الطيب ، دو مثقال ؛ عناب و سپستان ، هر يك سى عدد ، در چهارصد مثقال آب يك روز خيسانيده بجوشانند تا به ربع رسد و با صد و پنجاه مثقال ترنجبين و شكر بالمناصفه به قوام آورند و از پنج مثقال تا ده مثقال استعمال نمايند . [ 384 ] شربت كشوث : كه در اصفهان بسيار شهرت دارد و مفتّح سدد و مليّن طبع و مقوّى جگر و معده و جهت تبهاى مركبه و سوء القنيه مفيد است : تخم كشوث ، رازيانه ، تخم كاسنى ، گل كشوث ، تخم خيارين و تخم خربزهء گرمك ، هر يك سه مثقال ؛ پوست بيخ كاسنى ، بيخ رازيانه ، گل سرخ و انيسون ، هر يك دو مثقال جوشانده با نود مثقال شكر يا با شيرخشت به قوام آورند و تا ده مثقال با شيره‌هاى تخم كاسنى و تخم خربزه و آب كاسنى و امثال آن بنوشند . [ 385 ] شربت دينار : معمول متأخرين و جهت امراض جگر و سدهء ماساريقا و تبهاى مركبه ، نافع و قريب الاعتدال است : تخم كاسنى و بيخ كاسنى ، هر يك سى مثقال ؛ گل سرخ ، پانزده مثقال ؛ ريوند ، چهار مثقال ؛ تخم كشوث ، پنج مثقال ؛ يك روز خيسانيده ، پس بجوشانند و با دو رطل شكر به قوام آورند . [ 386 ] نوع ديگر : كه به جهت حرارت جگر و رفع عفونت اخلاط نافع است : تخم كاسنى ، يك مثقال ؛ زرشك بىدانه ، هفت مثقال ؛ صندل سفيد ، چهار مثقال ؛ لك مغسول ، چهار مثقال ؛ اصل السوس ، چهار مثقال ؛ تخم كشوث ، سه مثقال ؛ گل سرخ ، چهار مثقال [ سه مثقال ] كوبيده در عرق كاسنى يا آب بخيسانند ، پس جوشانيده و صاف نمايند و با شكر ، پنجاه مثقال به قوام آورند و اگر ريوند اضافه كنند قوىتر مىگردد . [ 387 ] شربت غوره : جهت حرارت معده و ضعف آن و ريختن صفرا به معده و دردهاى گرم و رفع سموم و تسكين تشنگى و تقويت احشاء زنان آبستن مفيد است : دو رطل آب غوره را بجوشانند تا به نصف رسد و يك شب بگذارند روز ديگر با دو مثقال قرنفل بجوشانند تا بوى آن را بردارد و با رطلى شكر به قوام آورند . [ 388 ] شراب سلمويه : از تأليف قدما و مقوّى معده و رافع خفقان است و منافع او در